Poniższa tabela przedstawia porównanie pięciu kluczowych dzieł dramatycznych z różnych epok, z uwzględnieniem ich cech gatunkowych, problematyki i głównych konfliktów.
| Cecha | Antygona (Sofokles) | Makbet (W. Szekspir) | Skąpiec (Molier) | Dziady cz. III (A. Mickiewicz) | Tango (S. Mrożek) |
| Gatunek | Tragedia antyczna | Tragedia szekspirowska | Komedia (charakterystyczna: komedia charakterów) | Dramat romantyczny (synkretyczny) | Dramat absurdu (groteska) |
| Epoka | Antyk | Renesans/Barok (przełom) | Klasycyzm | Romantyzm | Współczesność (II poł. XX w.) |
| Budowa | Jedność (czasu, miejsca, akcji), chór, zasada trzech aktorów, styl wysoki. | Otwarta (wiele wątków, scen, postaci), łamanie zasady trzech jedności, sceny zbiorowe, kontrast (tragizm/komizm). | Zamknięta, 5 aktów, podział na sceny, didaskalia, tradycyjna struktura komedii. | Luźna, otwarta (epizodyczność), synkretyzm (połączenie scen realistycznych i fantastycznych), brak jedności. | Zamknięta (tradycyjna struktura: akty/sceny), ale treść absurdalna i groteskowa. |
| Konflikt Główny | Tragiczny (równorzędne racje): prawo boskie/moralne (Antygona) vs. prawo ludzkie/państwowe (Kreon). | Wewnętrzny (Makbet): ambicja i żądza władzy vs. sumienie; moralny (dobro vs. zło). | Społeczny/psychologiczny: Miłość/uczucia vs. chorobliwa skąpstwo i pieniądz (Harpagon). | Ideologiczny/Narodowy: Polska/Polacy vs. carat/zło; jednostka (Konrad) vs. Bóg/świat. | Pokoleniowy/Ideologiczny: Ład, forma, tradycja (Artur) vs. anarchia, brak wartości (rodzice) vs. czysta siła (Edek). |
| Charakter Postaci | Tragizm (skazane na klęskę), wybitne, idealne w swoich dążeniach. | Dynamiczne (ewolucja moralna), skomplikowane psychologicznie, antybohaterowie (Makbet). | Statyczne (jednowymiarowe), reprezentujące określoną wadę (Harpagon – skąpstwo). | Wyjątkowe (Konrad – poeta-geniusz, prometejski buntownik), uwikłane w historię. | Groteskowe, przejaskrawione, pozbawione głębi psychologicznej, symbolizujące idee. |
| Kluczowe Motywy | Fatum, wina tragiczna, śmierć, państwo, honor, obowiązek. | Władza, zbrodnia, wina, szaleństwo, przepowiednia, los. | Pieniądz, skąpstwo, oszustwo, miłość, wychowanie, hipokryzja. | Męczeństwo narodu (mesjanizm), wina, samotność, walka o wolność, bunt prometejski. | Ład/forma, anarchia, rewolucja, moralność, konwenans, nihilizm. |
| Funkcja Chóru | Komentator, wprowadzanie do akcji, wyrażanie opinii zbiorowej, przypominanie o Fatum. | Brak chóru (jego rolę częściowo przejmują pojedyncze postaci lub dialogi – np. czarownice, strażnicy). | Brak chóru. | Brak chóru (elementy chóralne w scenach zbiorowych, np. więźniowie). | Brak chóru. |
fAInelekcje 