Informacje wstępne
„Lament świętokrzyski” to jeden z najważniejszych zabytków polskiej poezji średniowiecznej.
| Cecha | Opis / charakterystyka |
| Gatunek literacki | Lament (inaczej: planctus), odmiana liryki żałobnej; monolog dramatyczny. |
| Czas powstania | Najczęściej datowany na XV wiek (prawdopodobnie jego pierwsza połowa). |
| Język | Język polski średniowieczny. Utwór jest ważnym świadectwem rozwoju polszczyzny. |
| Tematyka | Cierpienie Matki Boskiej pod krzyżem, ból matczyny, apel do ludzi i do Chrystusa. |
| Motywy | Stabat Mater (motyw Matki Bożej bolejącej pod krzyżem), ból, współczucie (kompasja), śmierć, cierpienie. |
| Funkcja /adresat | Ma funkcję dydaktyczną (naucza empatii) i religijną (rozbudza nabożeństwo do Matki Bożej Bolesnej). Adresatami są ludzie. |
| Wartość | Wyjątkowy przykład poezji pasyjnej i liryki średniowiecznej. Odszedł od łacińskich schematów, skupiając się na ludzkim wymiarze cierpienia Maryi. |
| Styl i język | Dominacja epitetów wyrażających ból („miły”, „jedyny”, „krwawy”), apostrofy, forma modlitewno-retoryczna. |
