Dialog z tradycją literacką: Dante i Orwell

Opowiadanie jawi się jako tekst prowadzący bogaty dialog z kanonem literatury światowej. Tokarczuk świadomie umieszcza podróż swojego bohatera w sieci intertekstualnych odniesień, nadając jego losom wymiar uniwersalny.

Aluzje do Boskiej komedii Dantego:

    ◦ Nazwanie przewodniczki Goshy „Beatrycze”, co staje się ironicznym zwiastunem jego późniejszego osamotnienia.

    ◦ Ukazanie Warszawy jako piekielnego labiryntu, po którym bohater błądzi bez przewodnika – Wergiliusza czy Beatrycze.

    ◦ Trzydniowy pobyt w „piekle”, analogiczny do czasu trwania wędrówki Dantego po zaświatach.

    ◦ Groteskowe spotkanie z karpiem jako namiastka mistycznego doświadczenia boskości, jakiego Dante zaznał w raju.

Paralele z Rokiem 1984 Orwella:

    ◦ Przedstawienie totalitarnego państwa jako absurdalnego, przytłaczającego labiryntu.

    ◦ Wszechobecność niewidzialnego „Wielkiego Brata”, manifestująca się poprzez niedziałające lub podsłuchiwane telefony oraz patrole żołnierzy.

    ◦ Doświadczenie graniczne, które, podobnie jak u Winstona Smitha, łamie bohatera i prowadzi do jego transformacji.

Ta podróż Andrewsa przez piekło prowadzi do symbolicznej śmierci i odrodzenia, co stanowi pomost do syntezy obu przedstawionych perspektyw analitycznych.

Intertekstualność – pojęcie wywodzące się od Julii Kristevej, badaczki prac Michaiła Bachtina. W rozumieniu węższym tekstualność oznacza dosłownie badanie tekstu, natomiast intertekstualność badanie relacji pomiędzy poszczególnymi tekstami. Z intertekstualnością związane są koncepcje dotyczące związków i zależności literackich.

Źródło: Wikipedia

Paralela: 1. «zestawienie cech analogicznych w rzeczach porównywanych»
2. «cechy podobne, analogiczne»

Źródło: SJP PWN

Strony: 1 2 3 4 5 6 7