Frazeologizmy biblijne (biblizmy)
Frazeologizmy te czerpią z treści Starego i Nowego Testamentu.
| Frazeologizm | Pochodzenie (krótki kontekst) | Znaczenie i zastosowanie |
| Hiobowe wieści | Księga Hioba (cierpienie i utrata majątku Hioba). | Tragiczne, bardzo złe wiadomości, zwiastujące nieszczęście. |
| Kainowe znamię | Historia Kaina, który zabił swojego brata Abla. | Piętno, znak zbrodniarza, piętno hańby, które nie pozwala ukryć winy. |
| Judaszowe srebrniki | Judasz zdradził Jezusa za 30 srebrników. | Zapłata otrzymana za zdradę, niegodnie zarobione pieniądze. |
| Umywać ręce | Poncjusz Piłat umył ręce, cedując winę za skazanie Jezusa na tłum. | Zrzekać się odpowiedzialności, nie chcieć mieć z czymś do czynienia. |
| Salomonowy wyrok | Mądry wyrok króla Salomona (spór o dziecko). | Mądre, sprawiedliwe, trafne rozwiązanie skomplikowanej sprawy. |
| Alfa i Omega | Bóg w Apokalipsie Św. Jana: „Jam jest Alfa i Omega, początek i koniec”. | Ktoś wszechstronnie uzdolniony, mistrz, ale też istota, sedno jakiejś sprawy. |
| Wieża Babel | Budowa wieży mającej sięgnąć nieba; Bóg pomieszał języki. | Chaos, nieporządek, zamieszanie, niemożność porozumienia. |
| Manna z nieba | Cudowny pokarm, którym Bóg karmił Izraelitów na pustyni. | Niespodziewana pomoc, dar, ratunek w trudnej sytuacji. |
| Sodoma i Gomora | Miasta zniszczone przez Boga za ich grzech i rozpustę. | Miejsce wielkiego grzechu, rozpusty, ale też ogromny nieład, bałagan. |
| Kozioł ofiarny | Rytuał zrzucania win społeczności na kozła i wypędzania go. | Osoba niewinna, na którą zrzucono winę za błędy innych. |
| Ciemności egipskie | Jedna z plag zesłanych na Egipt (trzy dni całkowitej ciemności). | Gęsta, nieprzenikniona, całkowita ciemność lub duże zamieszanie/chaos. |
| Chodzić od Annasza do Kajfasza | Jezus, pojmany po zdradzie, był odsyłany od jednego arcykapłana do drugiego. | Być odsyłanym, błąkać się, bezskutecznie załatwiać sprawę. |
| Nie pozostawić kamienia na kamieniu | Zapowiedź totalnego zniszczenia Świątyni Jerozolimskiej. | Zniszczyć coś doszczętnie, nie zostawić śladu. |
| Wdowi grosz | Przypowieść o ubogiej wdowie, która ofiarowała ostatnie, co miała. | Ofiara okupiona wielkimi wyrzeczeniami, ostatnie pieniądze. |
| Zakazany owoc | Owoc z Drzewa Poznania Dobra i Zła, którego Adam i Ewa nie mogli jeść. | Coś bardzo kuszącego, ale zabronionego lub niedostępnego. |
| Być solą ziemi | Jezus powiedział do uczniów: „Wy jesteście solą ziemi”. | Osoba wartościowa, będąca wzorem moralnym, decydująca o losach innych. |
| Rzucać perły przed wieprze | Fragment Ewangelii, ostrzegający przed marnowaniem świętości. | Dawać coś cennego komuś, kto tego nie doceni, marnować wysiłek. |
| Syn marnotrawny | Przypowieść o synu, który roztrwonił majątek i wrócił skruszony. | Osoba, która zbłądziła, ale wróciła skruszona do bliskich. |
| Rzeź niewiniątek | Herod kazał zabić wszystkich chłopców w Betlejem w wieku do lat dwóch. | Masowe zabijanie osób niewinnych, tragedia niewinnych. |
| Trąba jerychońska | Dźwięk trąb, który spowodował zawalenie murów Jerycha. | Ogromny hałas, wrzask, krzyk. |
| Przenieść się na łono Abrahama | Oznacza dostąpienie zbawienia po śmierci. | Umrzeć, przenieść się do lepszego świata. |
| Ziemia, która opływa mlekiem i miodem | Opis Ziemi Obiecanej, do której Izraelici zmierzali. | Miejsce dobrobytu, szczęścia i bogactwa (raj na ziemi). |
| Mieć krzyż pański | Odwołanie do niesienia krzyża przez Chrystusa. | Męczyć się z kimś/czymś, cierpieć przez kogoś. |
| Niewierny Tomasz | Apostoł Tomasz nie uwierzył w zmartwychwstanie, dopóki nie dotknął ran Jezusa. | Człowiek sceptyczny, który uwierzy tylko, gdy sam zobaczy lub doświadczy. |
| Nie samym chlebem żyje człowiek | Słowa Jezusa, podkreślające wyższość wartości duchowych nad materialnymi. | Życie wymaga zaspokojenia potrzeb duchowych, a nie tylko materialnych. |
| Dźwigać swój krzyż | Nawiązanie do drogi krzyżowej Chrystusa. | Cierpieć, znosić trudy i przeciwności losu, ponosić konsekwencje. |
| Królestwo niebieskie | Idea szczęśliwego życia po śmierci; królestwo Boga. | Miejsce idealnej szczęśliwości, nieosiągalny ideał. |
| Zmienić się w słup soli | Żona Lota, która obejrzała się na niszczoną Sodomę, wbrew zakazowi Boga. | Zastygnąć z przerażenia lub zdumienia, znieruchomieć. |
| Trzydzieści srebrników | Liczba srebrników, za które Judasz zdradził Jezusa. | Niska, haniebna cena za zdradę. |
| Być miłosiernym Samarytaninem | Przypowieść o Samarytaninie, który bezinteresownie pomógł rannemu człowiekowi. | Osoba bezinteresownie pomagająca potrzebującym. |
| Listek figowy | Adam i Ewa, okrywający swoją nagość liśćmi figowymi po grzechu pierworodnym. | Pozorna, niewystarczająca przysłona, mająca ukryć wstyd. |
| Oko za oko, ząb za ząb | Zasada talionu (odwetu) ze Starego Testamentu. | Zasada bezwzględnego odwetu, odpłacania pięknym za nadobne. |
| Góra Synaj | Miejsce, gdzie Mojżesz otrzymał tablice z Dekalogiem. | Miejsce objawienia boskiego prawa, źródło fundamentalnych zasad. |
